Ćwiczenia słuchowe

Są one bardzo ważną grupą ćwiczeń logopedycznych. Stymulując funkcje słuchowe, przyczyniamy się do rozwoju mowy dziecka. Można przeprowadzić je w domu, na podwórku, w pobliżu ruchliwej ulicy i w lesie.

Przykładowe zabawy i ćwiczenia słuchowe

„ Co słyszę?” – dziecko siedzi z zamkniętymi oczami, nasłuchuje, rozpoznaje nazywa odgłosy dochodzące z sąsiedztwa, ulicy, parku itp.
„ Zgadnij, co wydało dźwięk?” – uderzanie pałeczką w szkło, fajans, metal, kamień, drewno itp.
Toczenie różnych przedmiotów po podłodze, np. piłki, kasztana, kamienia – rozpoznawanie odgłosu przez dzieci, odtwarzanie ich.
Odtwarzanie przez dziecko odgłosów i czynności zaproponowanych przez dorosłych, np. uderzanie o siebie klockami, łyżeczkami, garnuszkami; uderzanie łyżeczką o pustą szklankę, o szklankę z wodą, klaskanie, darcie papieru, gniecenie papieru, przelewanie wody (z wysokości, z niska), drapanie po szkle, papierze, stole – przy ich odtwarzaniu dziecko powinno opierać się tylko na usłyszanych bodźcach słuchowych, nie powinno widzieć wykonywania ich rzez dorosłych.
Odtwarzanie w odpowiedniej kolejności sekwencji dźwięków wydawanych przez instrumenty muzyczne, przedmioty codziennego użytku itp. (na początku dwóch, trzech dźwięków, potem można zwiększać ich liczbę).
Zabawa w głuchy telefon.
Rozpoznawanie różnych przedmiotów w zamkniętym pudełku po wydawanym odgłosie – groch, kamyki, gwoździe, cukier, kasza itp.
Szukanie ukrytego zegarka, radia, dzwoniącego budzika.
„Grające jajeczka” – w opakowaniach po jajkach niespodziankach

umieszczamy różne rzeczy, np. piasek, ryż, gwoździe, groch, płatki,

połamany makaron, drobne monety itp. i prosimy dziecko o

wyszukanie dwóch identycznie brzmiących jajeczek.

Rozróżnianie i naśladowanie głosów zwierząt: kota, psa, krowy,

kury, koguta, kaczki, gęsi itp.

Rozróżnianie odgłosów pojazdów: samochodu, pociągu, motoru, traktora itp.
Rozpoznawanie po dźwięku różnych urządzeń domowych, np. odkurzacz, mikser, suszarka, pralka itp.
Wyróżnianie wyrazów w zdaniu (stawianie tylu klocków, rysowanie tylu kółeczek, klaskanie tyle razy, ile słów słyszy dziecko w wypowiadanym zdaniu).
Dzielenie wyrazów na sylaby (na początku wyrazy dwusylabowe, potem o coraz większej liczbie sylab).
Podawanie przez dziecko przykładów wyrazów dwu, trzy i czterosylabowych.
Tworzenie wyrazów rozpoczynających się daną głoską
Tworzenie wyrazów rozpoczynających się daną sylabą
Segregowanie obrazków według np.: pierwszych głosek
Wyszukiwanie słów z podaną sylabą.
Wyodrębnianie głosek i sylab na początku, na końcu i w środku wyrazu.
Rozróżnianie mowy prawidłowej od nieprawidłowej, np. safa czy szafa.
Powtarzanie ciągów wyrazów
Różnicowanie wyrazów o podobnym brzmieniu – paronimów (babka – papka, góry – kury, domek – Tomek
Ćwiczenie pamięci słuchowej z użyciem kalkulatora: słuchanie wymienianych cyfr, a następnie wystukiwanie ich na kalkulatorze w takiej samej kolejności. Zaczynamy od trzech cyfr i stopniowo dodajemy liczbę wymienianych cyfr. Za każdym razem sprawdzamy kolejność na kalkulatorze.
Odtwarzanie struktur dźwiękowych („rytmu”) na podstawie układów przestrzennych. Przed dzieckiem układamy klocki w szeregu zachowując między nimi odstępy lub zsuwając klocki razem. Wskazujemy, gdzie jest początek, a gdzie koniec szeregu. Większym odległościom między klockami będzie odpowiadała dłuższa przerwa między stuknięciami, natomiast krótszym-przerwy krótkie.
Odtwarzanie wystukanego „rytmu” w układzie przestrzennym. Uczeń ma do dyspozycji kilka klocków. Osoba dorosła wystukuje rytm zasłaniając ręką. Zadaniem ucznia jest ułożyć klocki do tego rytmu.
Wyszukiwanie wyrazu w innym (kolekcja, zegar, koszula, maskotka, Malwina, malina, unikalne, nalepka, maszyna, klaser).
„Czy taki wyraz istnieje czy sobie go wymyśliłam?”, np.: sala, mata, zata, leta.